A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Đình Quán: Di tích lịch sử văn hoá cấp Quốc gia nơi hội tụ tinh hoa văn hóa truyền thống của làng quê xưa

Đình Quán là một ngôi đình cổ tọa lạc ở trung tâm giữa ba thôn Kim Thịnh -  Bắc Sơn - Đoàn Kết xã Quang Bình.

Di tích lịch sử văn hoá cấp Quốc gia Đình Quán xã Quang Bình.

Hướng chính diện là hướng bắc, bên trái là dòng sông dẫn thủy nhập điền từ sông Kiến Giang qua thôn Bắc Sơn - Kim Thịnh lên thôn Ngái Đông, bên trái cách đình làng 50m là miếu thờ quan tuần phủ Tần Hương Nhu dưới bóng hai cây gạo cổ thụ. Nhìn thẳng ra phía Bắc bên kia dòng Kiến Giang là đền Cửa Vực; chếch về hướng Đông khoảng 15 độ sát bờ sông Kiến Giang trước đây là chùa Quán, sau chủ trương mở rộng sông Kiến Giang năm 1962 - 1963 thì chùa Quán đã bị giải tỏa và toàn bộ tượng Phật được cung nghinh về chùa Ngái, nay là chùa Đoài Lâm để tôn thờ.

Đình Quán được kết cấu thành ba phần:Phần nội điện nay gọi là phần hậu cung, được xây dựng từ cuối thế kỷ 18, đầu thế kỷ 19.Phần chính điện được xây dựng từ những năm đầu của thế kỷ 20, trên nong cốt đã ghi rõ: Cất nóc năm Mậu Tuất 1903. Toàn bộ phần chính điện được kết cấu hoàn toàn bằng gỗ lim, tiền kẻ hậu bẩy, chồng đấu hoa sen theo đúng truyền thống xây dựng đình đền Á Đông. Mái cong lợp ngói tứ linh vờn vũ. Phía trước là tam tòa tiền tế, trước sân đình là hồ bán nguyệt, lối lên xuống hai bên là lầu tả vu và lầu hữu vu. Hai bên lầu có đôi voi thần chầu phủ phục. Xung quanh hồ được bài trí muông thú tượng trưng cho chốn Sơn lâm.

 

Đình Quán là nơi hội tụ tinh hoa văn hóa truyền thống của làng quê xưa. Theo truyền thống trước đây, lễ hội được mở theo tam niên nhất khóa (tức 3 năm mở hội một lần) vào các năm: Tý - Ngọ - Mão - Dậu, tổ chức từ ngày 10 đến hết tháng 2 Âm lịch, vì vậy đã có câu ca truyền miệng:

Làng Quán ăn ráy ăn khoai

Dành tiền đám hội những hai mươi ngày

Lễ rước hội được tổ chức vào ngày khai hội và ngày mãn tán. Các hoạt động tế lễ dâng hương trong những ngày lễ hội do đội tế Nam Quan của đình làng Quán và các đình làng phụ cận trong khu vực đến tế dâng hương. Phần lớn thời gian còn lại để nhân dân cùng quý khách thập phương đến lễ và chiêm bái cảnh quan.

Phần hội diễn ra khá sôi nổi với các nội dung: thi bơi trải của ba đội trải của ba đình trong xã và đình Lai Thành xã Quang Minh; Thi nấu cơm cần giữa đình làng với làng Bạt Trung xã Hòa Bình, đình Luật Nội xã Quang Lịch và các trò chơi khác như thi đấu cờ tướng, tổ tôm, kéo co và một số trò chơi khác. Sau này, trong chương trình lễ hội buổi tối còn có các chương trình giao lưu văn nghệ giữa các làng, chủ yếu là tuồng và hát chèo.

Trong kháng chiến chống Pháp, đình làng còn là nơi tổ chức hoạt động của các tổ chức cách mạng tiền thân của chi bộ, nay là Đảng bộ xã Quang Bình, do tổ chức Thanh niên Cứu quốc tổ chức. Trong đó, tiêu biểu là ngày 23 tháng 8 năm 1945 gần 500 người dân trong làng dưới sự lãnh đạo của tổ chức Thanh niên Cứu quốc đã tập hợp dưới đình làng, tập duyệt tuần hành và sau đó tuần hành về sân vận động trung tâm xã dự mít tinh tuyên bố xóa bỏ chế độ chính quyền thực dân phong kiến, thiết lập chính quyền cách mạng nhân dân tại xã Thân Thượng.

Trong kháng chiến chống Mỹ, đình làng là nơi diễn ra các sự kiện chính trị rất quan trọng tại địa phương, cụ thể là nơi sinh hoạt chính trị của Chi bộ và HTX Quán Đông; nơi diễn ra nhiều đại hội, nhiều kỳ sinh hoạt chính trị quan trọng của Đảng bộ xã Quang Bình, là nơi tập trung quân lương trong khu vực do Huyện ủy, Uỷ ban hành chính, Ban chỉ huy Quân sự huyện chỉ đạo và tổ chức. Năm 1965 - 1966, đình làng còn là địa điểm sơ tán của trường Đảng Thái Bình, nay là trường Chính trị tỉnh Thái Bình. Đình làng cũng là nơi diễn ra nhiều hoạt động văn hóa của các tổ chức đoàn thể cũng như các hoạt động tâm linh của nhân dân.

Do quá trình phôi pha của tạo hóa và sự tàn phá của chiến tranh, sau năm 1975, và đặc biện sau khi có nghị quyết Trung ương 5 khóa 8 về Xây dựng nền văn hóa Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc và sau đó là các Nghị Quyết Trung ương 8 khóa 10 và khóa 11 thì nhân dân trong thôn làng cùng bà con quê hương đang làm ăn sinh sống ở khắp mọi miền của Tổ quốc đã công đức, chung sức đồng lòng từng bước trùng tu, tôn tạo, phục dựng nguyên trạng nhiều hạng mục nguyên bản của công trình và từng bước phục dựng các hoạt động lễ hội, phục vụ cho sinh hoạt văn hóa xã hội, văn hóa tâm linh của nhân dân. Từ năm 1998, sau khi đình làng Quán được Sở Văn hóa - Thông tin Du lịch Thái Bình cấp bằng Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh cùng với đình làng Trung Thành, Đình Làng Ngái thì theo chỉ đạo chung của Ban chỉ đạo lễ hội xã, ba đình làng đã thống nhất duy trì tam niên nhất khóa - ba năm tổ chức lễ hội chính ở một đình làng, còn các đình làng khác do ban quản lý di tích đình làng tổ chức lễ hội bình thường theo thông lệ hàng năm.

Đình làng Quán ngày nay xứng tầm là một ngôi đình cổ đã được tôn tạo phục dựng tương đối nguyên trạng cả hậu cung và chính điện, tam tòa tiền tế và toàn bộ cảnh quan xung quanh đình làng. Trước đình làng là hai cây đại thụ trên 100 năm tuổi tỏa bóng mát xuống miếu quan tuần phủ Tần Hương Nhu. Trong nội tự đình làng hiện đang lưu trữ nhiều đồ thờ cúng có giá trị lịch sử như Khám Thờ, Hoành Phi Câu đối và đặc biệt là hai pho kiệu Bát cống và Kiệu Đức chúa với trên 200 năm tuổi vẫn được bảo tồn nguyên trạng và nhiều sắc phong có giá trị.

Đình làng tôn thờ vị Thành hoàng làng: Cao Sơn Hiển ứng Đại vương Phù Linh hiệp chính, Thụy Viết Trung Trinh Thượng Đẳng phúc thần cùng phu nhân và nhị vị công chúa. Qua quá trình dịch thuật và khảo cứu, vinh dự cho nhân dân thôn làng vào ngày 29 tháng 12 năm 2023 được Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch ký quyết định cấp Bằng xếp hạng: Đình làng Quán xã Quang Bình là di tích cấp Quốc Gia. Đây vừa là vinh dự, vừa là trách nhiệm vô cùng to lớn của nhân dân xã Quang Bình nói chung, nhân dân trong thôn làng nói riêng.


Tác giả: Bài, ảnh: Vũ Đông ( Tổng hợp )
Nguồn:kienxuong.thaibinh.gov.vn Copy link
Tổng số điểm của bài viết là: 7 trong 2 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Bài tin liên quan
Chưa có thông tin